2022, het jaar dat weer alles kon !

Cupramontana 14 januari 2023,

Cari amici,

2022, zeker vanaf de maand mei, was gelukkig het jaar van “het kan allemaal weer”. Zomeractiviteiten, festivals, noem maar op. De reisdrang groter dan ooit… In december zette zich die trend voort; kerstmarkten te kust en te keur. De traditie van de kerstallen, stond in talrijke programma’s van kerstactiviteiten van de gemeentes. Sint Franciscus realiseerde als eerste ooit een voorstelling van de kerststal, waardoor in Italie dit al eeuwenlang belangrijk is. Meer nog dan de kerstboom! Ook de mensen thuis besteden veel andacht aan hun kerstkribbe.
Overal vindt men tentoonstellingen van kleine, reusachtige, mechanische kerststallen die hele dorpen en of landschappen voorstellen.

Dus vertrokken Erik en ik op een zondagmorgen naar Fabriano, waar in het Oratorium del Gonfalone, dat dikwijls gesloten was, zo’n tentoonstelling werd gehouden. Bovendien dè gelegenheid om het oratorium zelf te bezichtigen. We werden vriendelijk verwelkomd door een mijnheer die meteen de geschiedenis e.d. over het oratorium zelf gaf. Heel interesant, waarbij we leerden dat het een plaats was voor gelovige leken om samen te komen. Het waren allemaal rijke mensen en ze sponsorden ook meestal de decoratie van de ruimte, voorzien van hun familiewapen. De details over het bezoek kunnen jullie hier lezen.

Na de uitleg wandelden we langs de tentoongetelde kribbes, die enorm varieerden van stijl en van makers, want ook kinderen hadden een bijdrage geleverd. Als papierstad mochten er wel geen papieren kribbes ontbreken, opvallend de boekenkunst van een papierkunstenares !

Na onze rondgang, riep de vriendelijke vrijwilliger ons met de vraag of we nog andere interessante plaatsen in Fabriano wilden zien ? Oh daar stonden we altijd voor open. Hij had ondertussen een andere vrijwilligger erbij geroepen die ons naar de crypte van San Romualdo zou brengen. De sleutel ervan was nl in zijn bezit. Tijdens de mis sloot men de crypte altijd. Wij achter signor Donino aan. Hij had 30 jaar geleden nog eeen aantal jaren in Zwitserland en Duitsland gewoond en sprak nog goed Duits. Hij was dan ook blij als hij toeristen trof waar mee hij zijn Duits kon oefenen.

Hij opende de crypte langs een zijdeur en we konden binnen.

San Romualdo’s lichaam bevond zich vanaf de 15de eeuw jarenlang boven in de kerk San Biagio en Romualdo om dan in de 18de eeuw in diezelfde kerk ,onder het altaar, naar een crypte te verhuizen.

In 1981 onderzochten wetenschappers nog het skelet van de heilige.

Toen we onze signor Donino wilden bedanken, liet hij ons verstaan dat er nog meer op het programma stond. Oh leuk, eindelijk waren we alleen voor het oratorium gekomen en de kerststallen en nu kregen we allerlei onverwachtse bezoeken. Ondertussen belde hij naar een zogenaamde Francesco of we konden afkomen ? Ja hoor. De volgende tussenstop? Een ander oratorium, die van de Carità. Donino nam afscheid van ons, wij bedankten ons hartelijk bij hem en luisterden nu naar Francesco. We bevonden ons nl in de wijk, waar ooit Sint Franciscus op bezoek kwam. Hier ontstond dan een klooster dat door die orde rond 1500 verlaten werd. Einde 16de eeuw onstond het oratorium met de fresco’s gerealiseerd door Filippo Bellini. Zijn opdrachtgevers waren stellig: in de schilderijen mocht geen lijden worden afgebeeld, alleen postitieve gevoelens.
Het oratorium, vertelde Francesco, raakte in de vergetelheid vanaf 1900 en werd gewoon als opslagplaats gebruikt. Totdat de aardbeving in 1997 de ruimte wat beschadigde en men die leeghaalde. De fresco’s kwamen zo langzamerhand weer te voorschijn, doch redelijk aangetast door de schimmel.

Gelukkig was nu alles gerestaureerd en gebruikte men het gebouw voornamlijk voor evenementen, er zou bijvoorbeeld die avond een kerstconcert plaatsvinden. We zagen een vleugelpiano staan, waarbij we nu een heel interessante uitleg kregen over Bechsteinpiano’s, blijkbaar de Rolls Royce onder deze instrumenten. Wij zelf weten zeer weinig over klassieke muziek. Doch er sprak nu een intessante leermeester. De Bechsteinpiano’s worden nog altijd met de hand gemaakt, 2 jaar duurt het vervaardigen van zo’n piano. De C. voor de naam Bechstein dankt men aan Puccini die, toen hij voor het eerst hierop mocht spelen, na afloop deze woorden uitsprak:” é un capolavoro”, (het is een meesterwerk). Vanaf dat moment stond de c van capolavoro voor de naam.
Freddy Mercury zorgde dan voor het maken van een witte piano en zo bleken talrijke bekende musici dolgraag op deze piano’s te spelen. Francesco kon er ook wat van, zoals hij ons de mooie klank liet beluisteren met stukken van Turandot, Bohemian Rhapsody en iets van Pink Floyd. Wie had dat nu gedacht… ons eigen priveconcert gekregen.

We klapten enthousiast, waarna Francesco ons naar een tegenoverliggend gebrouw bracht (nee hoor, onze rondleidingen waren blijkbaar nog niet gedaan) Nu belandden we in het Guelfo museum, waarvan we nog nooit gehoord hadden. Hier bleek een betalende bediende te werken, zij hield het museum open met de collectie van de polyvalente moderne-kunstenaar Guelfo. Zijn echte naam was Gaetano Ulisse Bianchini. Geboren in 1937 in Fabriano, doch al snel via omzwervingen via Parijs e.d. in Rome beland, waar hij op 60-jarige leeftijd stierf. Men kan hem gerust polyvalent noemen, want hij beeldhouwde, etste, schilderde enz. Al zijn kunstwerken kon hij niet in Rome bewaren, dus kwam hij regelmatig naar Fabriano waar zijn zus nog woonde. Zij had immers ruimte genoeg. Meestal kwam een Ape hem aan het station afhalen, waarmee hij zijn schilderijen kon vervoeren. Na zijn dood, wilde zijn zus een officiele plek voor zijn nalatenschap. Zo werd in 2018 het museum geboren. De kunstwerken werden met smaak in een moderne ruimte tentoongesteld.

Wat ons enorm verbaasde waren echter de privecollectie van andere kunstenaars die Guelfo bezat. Hij was immers bevriend geweest met Dali, Magritte enz….die hij in Parijs en Rome ontmoette. Zoals het gebruikelijk bleek, maakten ze van elkaar portretten die ze elkaar schonken. Nooit geweten dat zich in Fabriano werken van deze beroemde kunstenaars bevonden !

Hier beeindigde onze toer, we bedankten ons en keerden helemaal in onze nopjes terug naar huis ! Wie had dat verwacht ? We gingen even wat kerststallen bekijken…..

Wat ook weer kon, het organiseren van de levende kerststallen, waarbij een historisch dorpje in Bethlehem verandert. Cupramontana deed dat vroeger in de gewelfde kelders van het Santa Catarinaklooster, voordat het etikettenmuseum erin gevestigd werd. Daarna gebeurde het niet meer. Dit jaar bedacht men het te organiseren in ons dorpje Poggio Cupro, the place to be. Wij wandelden benieuwd naar de eerste opvoering, volk was er genoeg, ze stonden langs heel onze straat geparkeerd. De Romeinse wachters verwelkomden ons aan de ingang,.

Daarna slingerden we door de nauwe steegjes en passeerden zo de verschillende ambachten. Vele eigenaars, ook diegenen die er niet altijd verbleven, hadden nl hun toestemming gegeven om gebruik te maken van de kelders of cantina’s.

Zo belandden we uiteindelijk in de kerk waar Jozef en Maria met hun kindje Jezus (een echt babytje) op de bezoekers wachtten !

Heel mooi gedaan en de mensen allemaal heel tevreden ! Sommigen waren zelfs ook voor het dorpje zelf gekomen, dat ze al jaren niet meer bezocht hadden.

Wat ook weer kon dit jaar ? De kerstetentjes, de Archeoclub koos een agriturismo in Montecarotto uit, waar we heerlijk traditioneel aten. We hadden een gezellige avond.

Wat ook weer kon ? ons jaarlijks kerstknutselen voor het goede doel. De vereniging voor zwerfpoezen zou op de kerstmarkt in Cupra staan en kon best wat spullen gebruiken om te verkopen. Dus dat werd weer ijverig knutselen op de Girandola om het dan de zondag op de kerstmarkt te verkopen.

Ja het kon eindelijk allemaal weer ! daarna vertrokken we de 30/12 met onze camper voor een week naar Calabrie, om dan weer in Cupra te belanden. Maar dat is voor de volgende nieuwsbrief

Maak er allemaal een mooi jaar van !

Tanti cari saluti

Isabelle en Erik

PS:
– Tijdens het levende kerststal evenement, betraden we met enkele Belgische vrienden de kerk waar Jezus en Maria waren. De rest van de kerk was afgesloten door een doek en mocht eigenlijk niet betreden worden. Doch ik wilde onze Belgsche vrienden de geheime tuin en mooie fresco tonen. De voorzitter probeerde iedereen tegen te houden, maar nu zijn we ook Italiaans geworden ! Ik vertelde haar dat onze vrienden de fresco wilden zien,”dat ze maar een andere keer komen” was haar antwoord. “ja maar morgen zijn ze terug weg.” Ik luisterde niet meer naar haar en sleurde ik onze vrienden mee tot aan het fresco, waar nog enkele mensen stonden te kijken. De koster vond het maar raar dat de voorzitster niemand toeliet,” ik kan toch opletten ?” zei hij. Zo loodste ik de vrienden ook stiekem naar het geheime tuintje hoog boven de stadsmuur !